Madeni yağ üretiminde viskozite ölçümü

Baz yağ harmanı

Madeni yağlar ve hidrolik akışkanlar çoğunlukla iki farklı baz yağın harmanlanmasıyla elde edilir. İstenen son özellikler iki yağın doğru oranıyla sağlanır ve bu oran viskoziteden izlenir.

Laboratuvar kontrolünde her harmandan numune alınır ve sonuç beklenir. İki ölçüm arasındaki sürede harmandaki değişim görülmez.

Kullanımda yağın viskozitesi yağ filminin kalınlığını belirler. Film fazla incelirse sınır yağlaması başlar ve hareketli yüzeyler aralıklı olarak temas edip aşınır. Fazla viskoz yağ ise parçaları hareket ettirmek için daha çok enerji ister.

Viskozite indeksi

Yağın viskozitesi sıcaklık yükseldikçe düşer. Viskozite indeksi yüksek olan yağda bu düşüş daha azdır.

İndeks ASTM D2270’e göre 40 °C ve 100 °C’deki kinematik viskoziteden hesaplanır. Bu nedenle bir yağın viskozitesi her zaman ölçüm sıcaklığıyla birlikte verilir.

Ölçek ilk tanımlandığında 0 ile 100 arasındaydı. Üretim yöntemleri ve katkılar geliştikçe daha yüksek indeksli yağlar ortaya çıktı ve bazı sentetik yağlarda indeks 400’ü geçer.

Referans sıcaklıkta ölçüm

Harman sıcaklığı çoğunlukla 40 °C ve 100 °C’den farklıdır. Proses sıcaklığındaki in-line okuma indeks hesabına doğrudan girmez.

Thermoset analizörü numune döngüsünden gelen yağı referans sıcaklığa getirip o sıcaklıkta ölçer. Tek analizör iki referans sıcaklıkta ölçer ve indeksi ASTM D2270’e göre hesaplar.

Thermoset KV kinematik viskoziteyi tek ölçüm probuyla doğrudan cSt olarak verir ve ayrı bir yoğunluk ölçeri gerektirmez. Referans sıcaklık 40–135 °C arasında seçilir ve ölçüm 1.000 cSt’ye kadar yapılır.

Thermoset LT sıcaklık çevrimiyle çalışır ve numune referans sıcaklığa geldiğinde viskoziteyi kaydeder. Numunenin alındığı sıcaklık 40 °C ve 100 °C’den belirgin biçimde yüksek olduğunda kullanılır.

Analizör çerçevesi ATEX II 2 G ya da II 3 G Ex IIB olarak verilir.

• Numune döngüsünde ölçüm (on-line)
• Thermoset analizörleri

In-line ve laboratuvar ölçümü

Harman hattında MIVI, karışımın dinamik viskozitesini proses sıcaklığında sürekli ölçer. Okuma, harmanın ayar değerine yaklaşmasını izlemek ve oranı zamanında düzeltmek için kullanılır.

Hat yanında SOFast BV3 masaüstü viskozimetre, harmandan alınan numuneyi aynı titreşen çubuk ilkesiyle ölçer. Thermoset, MIVI ve SOFast aynı ölçüm ilkesini paylaşır ve sonuçları birbiriyle karşılaştırılır.

• In-line viskozite ölçümü
• Hat yanında laboratuvar ölçümü (at-line)

Kaynaklar