Boya üretiminde ve uygulamasında viskozite
Boya viskozitesi, endüstriyel boyanın depolama kararlılığını, uygulanan filmin kalitesini ve prosesin tekrarlanabilirliğini belirleyen özelliktir. Viskozite kayma koşuluna, sıcaklığa, neme ve formülasyona göre değişir.
Viskozite üretimin ayar adımında ve uygulama hattının dolaşım döngüsünde in-line ölçülür.

Boyanın bileşimi
Bu bileşenlerin her biri karışımın viskozitesini doğrudan etkiler.
- Bağlayıcı: kuru filmin bütünlüğünü sağlayan sentetik reçineler.
- Pigment: renk, örtücülük ve işlevsel özellikler.
- Katkı: kararlılık, reoloji ve özel nitelikler için.
- Çözücü: viskoziteyi ayarlar, uygulamayı kolaylaştırır ve kuruma sırasında buharlaşır.
Üretim adımları
Viskozite ayarı geleneksel olarak laboratuvar ya da rotasyonel viskozimetreyle yapılır. In-line sensör ayar tankında ürünü sürekli ölçer ve karar numune beklenmeden verilir.
- Hazırlık: sıvı ve katı hammaddeler tartılır. Formülasyon doğru dozlamaya bağlıdır.
- Dispersiyon ve öğütme: homojen bir macun elde edilir. Uygun viskozite dispersiyonun verimini artırır.
- Viskozite ayarı: hedef değer ile ölçülen değer arasındaki fark viskozimetreyle belirlenir. Sonuca göre çözücü ya da kıvam artırıcı eklenir.
- Renklendirme: eklenen renk bazları viskoziteyi değiştirebilir ve ikinci bir ayar gerekebilir.
- Ambalajlama: boya dolumdan önce süzülür. Depolamada viskozite kararlı kalmalıdır.
Püskürtmede viskozite
Püskürtmede boya atomizasyonla sise dönüştürülür. Damla boyutu, boyanın viskozitesine ve meme çapına bağlıdır.
Çok akışkan boya akar ve örtücülüğü yetersiz kalır. Çok koyu boya iri damlalar oluşturur ve yüzeyi eşit örtmez.
Uygulamadan sonra viskozite film kalınlığını, alt yüzeye yapışmayı ve görünüşü etkiler. Akma, krater ve portakal kabuğu bu görünüş hatalarındandır.
Uygulama hattının dolaşım döngüsü
Endüstriyel uygulama hattında boya, memelere ya da tabancalara gereğinden fazla pompalanır. Fazlası toplanır ve dolaşım döngüsüyle tanka geri döner.
Döngüde dolaşan boyadan çözücü buharlaşır. Karıştırma ve boyanın yaşlanması da viskoziteyi değiştirir.
MIVI döngüye takıldığında viskozite üretim durmadan sürekli ölçülür. Sensörün sinyali çözücü ya da kıvam artırıcı eklemesini otomatik olarak sürer.
Sensör seçimi
Boya için iki Sofraser sensörü kullanılır: MIVI ve SOFine. MIVI dolaşım döngüsünde bir boru dirseğine ya da ayar tankının duvarına takılır.
SOFine, kaplama makinelerine yerleştirilen ekransız OEM sensördür. Standart aralığı 5.000 mPa·s’dir, 75 °C ve 20 bar’a kadar çalışır ve Ex db IIC T6 sürümü vardır.
Boya Newtonyen olmayan bir üründür. In-line okuma, laboratuvar değeriyle ya da kap süresiyle korelasyon kurularak kullanılır.
Kaynaklar
- Viscosity is essential for Paint: Control and Applicationİngilizce yazı, sofraser.com
- MIVI veri sayfası (FT3-E-MIVI 134/12)İngilizce PDF, sofraser.com
- SOFine veri sayfası (FT3-E-Sofine 358/3)İngilizce PDF, sofraser.com
Sık sorulan sorular
Boya viskozitesi nasıl ayarlanır?
Hedef değer ile ölçülen değer arasındaki fark viskozimetreyle belirlenir. Sonuca göre çözücü ya da kıvam artırıcı eklenir. Renk bazları eklendikten sonra ikinci bir ayar gerekebilir.
Püskürtmede boya viskozitesi neyi etkiler?
Damla boyutunu ve film kalınlığını etkiler. Akma, krater ve portakal kabuğu viskozitenin hedeften saptığı durumlarda görülür.
Dolaşım döngüsünde boya viskozitesi neden değişir?
Çözücü buharlaşması, karıştırma ve boyanın yaşlanması viskoziteyi değiştirir. Döngüdeki sensör çözücü ya da kıvam artırıcı eklemesini sürer.
Bu uygulamada kullanılan ürünler
Boya tipi, çözücü, dolaşım döngüsünün düzeni ve laboratuvardaki viskozite değeri ilk değerlendirme için yeterlidir.
Ölçüm noktanızı anlatınTeklif isteyin
